Muỗi và sốt xuất huyết

Tóm tắt

Muỗi trên Koh Samui có thể truyền bệnh sốt xuất huyết, chikungunya và Zika. Sốt xuất huyết là nguy cơ chính, đặc biệt trong và sau mùa mưa. Muỗi Aedes đốt vào ban ngày là vật truyền bệnh, vì vậy việc dùng thuốc xua muỗi và che chắn cơ thể rất quan trọng cả ngày, không chỉ vào ban đêm.

Chi tiết

Koh Samui có cả hai loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết chính là Aedes aegypti và Aedes albopictus, đã được ghi nhận trong một nghiên cứu côn trùng học được công bố về hòn đảo này. Hòn đảo từng có các đợt bùng phát sốt xuất huyết: các đợt dịch trong những năm 1960 và một đợt bùng phát năm 1995 với tỷ lệ mắc gần 500 ca trên 100.000 dân. Muỗi Aedes chủ yếu đốt vào ban ngày, tăng mạnh vào sáng sớm và cuối buổi chiều, đồng thời sinh sản trong nước đọng - chậu hoa, chum nước, công trường xây dựng, vỏ dừa. Số lượng muỗi tăng trong các tháng mùa mưa (trên Samui, thời kỳ mưa nhiều nhất thường vào khoảng tháng 10 đến tháng 12, với một đợt mưa nhiều thứ hai vào giữa năm), nhưng miền nam Thái Lan có muỗi hoạt động quanh năm, vì vậy không có tháng nào hoàn toàn không có rủi ro. Sốt xuất huyết gây sốt cao, đau đầu dữ dội, đau khớp và cơ, đôi khi phát ban; sốt xuất huyết nặng là một cấp cứu y tế. Không có phương pháp điều trị đặc hiệu để du khách tự dùng - phòng ngừa là biện pháp chính: sử dụng thuốc xua muỗi có DEET hoặc picaridin, mặc áo dài tay và quần dài vào buổi sáng và buổi tối, sử dụng điều hòa hoặc phòng có lưới chống muỗi, ngủ màn nếu phòng thông thoáng, và tránh dùng aspirin/ibuprofen nếu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết (ưu tiên paracetamol) vì nguy cơ chảy máu. Có vaccine sốt xuất huyết nhưng chỉ được khuyến nghị trong những trường hợp cụ thể - hãy hỏi bác sĩ chuyên về du lịch trước chuyến đi. Nguy cơ mắc sốt rét trên chính Samui rất thấp; sốt rét ở Thái Lan chủ yếu là bệnh tại các khu vực biên giới trên đất liền.

An toàn và đạo đức

Dùng thuốc xua muỗi có DEET/picaridin cả ngày lẫn đêm; che chắn cơ thể lúc bình minh và chạng vạng; đổ hết nước đọng xung quanh nơi lưu trú; nếu sốt cao kèm đau đầu dữ dội/đau khớp, hãy nghi ngờ sốt xuất huyết - đi khám bác sĩ và dùng paracetamol, không dùng aspirin/ibuprofen; đau bụng dữ dội, chảy máu hoặc nôn dai dẳng = cấp cứu.

Câu hỏi thường gặp

Koh Samui có sốt xuất huyết không?

Có. Sốt xuất huyết hiện diện trên đảo và các đợt bùng phát trước đây đã được ghi nhận trong y văn. Nguy cơ cao nhất là trong và sau mùa mưa, nhưng việc lây truyền diễn ra quanh năm.

Muỗi truyền sốt xuất huyết đốt vào thời điểm nào?

Muỗi Aedes chủ yếu đốt vào ban ngày, đặc biệt là sáng sớm và cuối buổi chiều - khác với muỗi truyền sốt rét, vốn đốt vào ban đêm.

Tôi có thể tự bảo vệ mình như thế nào?

Dùng thuốc xua muỗi có DEET hoặc picaridin, mặc quần áo dài vào lúc bình minh và chạng vạng, ở trong phòng có điều hòa hoặc lưới chống muỗi, đồng thời không để nước đọng quanh nơi lưu trú.

Koh Samui có sốt rét không?

Nguy cơ mắc sốt rét trên Samui rất thấp. Ở Thái Lan, sốt rét tập trung tại các khu vực biên giới có rừng ở nông thôn, không phải các đảo du lịch ở vịnh Thái Lan.