An toàn khi gặp sứa và sứa hộp

Tóm tắt

Sứa hộp xuất hiện ở Vịnh Thái Lan quanh Koh Samui, Koh Phangan và Koh Tao; đã ghi nhận các ca bị sứa đốt nghiêm trọng, bao gồm cả những trường hợp tử vong hiếm gặp. Giai đoạn có nguy cơ cao nhất thường vào khoảng tháng 7 đến tháng 10. Biết cách sơ cứu bằng giấm là điều thiết yếu.

Chi tiết

Hầu hết sứa ở vùng biển Thái Lan đều vô hại hoặc chỉ gây kích ứng nhẹ, nhưng sứa hộp (loại Chironex) là mối nguy nghiêm trọng, dù xác suất thấp, tại Vịnh Thái Lan. Một nghiên cứu y khoa năm 2016 về các ca bị sứa hộp đốt nghiêm trọng cho thấy phần lớn xảy ra quanh Koh Samui và Koh Phangan; bài viết về Ko Samui trên Wikipedia ghi nhận sáu trong bảy ca tử vong liên quan đến sứa hộp ở Thái Lan từ năm 1999 đến 2015 xảy ra trên hai đảo này. Các ca bị đốt nghiêm trọng được ghi nhận tập trung khoảng từ tháng 7 đến tháng 10, trong đó tháng 8 từng là tháng cao điểm, dù các ca bị đốt cũng xảy ra vào những tháng khác và sau mưa. Chaweng, Lamai, Bophut, Mae Nam và Haad Rin nằm trong số các bãi biển được nêu trong hồ sơ sự cố. Hiện các bãi biển chính có biển cảnh báo, trạm giấm, một số lưới chống sứa (ví dụ tại Lamai và Haad Rin) và các điểm có nhân viên cứu hộ. Cách phòng tránh thiết thực: bơi bên trong lưới chống sứa khi có, chú ý biển cảnh báo và cờ hiệu, tránh bơi lúc chạng vạng/ban đêm, sau mưa lớn hoặc khi nước đục, đồng thời cân nhắc mặc đồ bơi lycra chống sứa vào mùa cao điểm. Nếu bị đốt: lên khỏi mặt nước, gọi trợ giúp (cấp cứu y tế 1669), dội giấm lên vùng bị đốt trong ít nhất 30 giây - tuyệt đối không dùng nước ngọt vì sẽ kích thích phóng thích thêm nọc độc - không chà xát, cẩn thận gỡ các xúc tu và nhanh chóng đến bệnh viện. Ngay cả sứa trôi dạt vào bờ và các xúc tu bị đứt cũng có thể gây đốt, vì vậy tuyệt đối không chạm vào sứa trên bãi cát.

Nguyên tắc an toàn

Bơi bên trong lưới chống sứa khi có; xác định vị trí trạm giấm gần nhất trước khi bơi; đổ giấm lên mọi vết đốt trong ít nhất 30 giây, tuyệt đối không dùng nước ngọt hoặc chà xát; tránh bơi sau mưa lớn, lúc chạng vạng/ban đêm hoặc khi có cảnh báo; không để trẻ em đến gần sứa dạt vào bờ.

Câu hỏi thường gặp

Xung quanh Koh Samui có sứa nguy hiểm không?

Có. Sứa hộp xuất hiện ở vùng biển Vịnh Thái Lan và đã ghi nhận các ca bị đốt nghiêm trọng, bao gồm những trường hợp tử vong hiếm gặp, quanh Samui và Koh Phangan. Rủi ro thấp nhưng hậu quả nghiêm trọng.

Mùa sứa ở Koh Samui là khi nào?

Các ca bị đốt nghiêm trọng tập trung khoảng từ tháng 7 đến tháng 10, trong đó tháng 8 từng là cao điểm, nhưng các ca bị đốt cũng xảy ra vào những tháng khác. Rủi ro tăng sau mưa và khi nước đục.

Tôi nên làm gì nếu bị sứa đốt?

Rời khỏi mặt nước, gọi trợ giúp (1669), đổ giấm lên vùng bị đốt trong ít nhất 30 giây - tuyệt đối không dùng nước ngọt - không chà xát, cẩn thận gỡ các xúc tu và lập tức đến bệnh viện.

Làm thế nào để giảm rủi ro?

Bơi bên trong lưới chống sứa khi có (ví dụ một số khu vực ở Lamai), tuân theo biển cảnh báo trên bãi biển, tránh bơi lúc chạng vạng/ban đêm và mặc đồ bơi lycra chống sứa trong những tháng có nguy cơ cao.