รอยยิ้ม 'mai pen rai' และการรักษาหน้า

ประเทศไทยได้ชื่อว่าเป็นสยามเมืองยิ้มด้วยเหตุผล: รอยยิ้มเป็นเครื่องมือทางสังคมที่ใช้ได้สารพัด ทั้งการทักทาย ขอโทษ ขอบคุณ และแสดงความเขินอายในคราวเดียวกัน อีกคำที่มักใช้คู่กันคือ ‘ไม่เป็นไร’ ซึ่งหมายถึง ‘ช่างมันเถอะ โอเค ไม่มีปัญหา’ เป็นคำที่คนไทยใช้ปัดปัญหาเล็ก ๆ น้อย ๆ ให้ผ่านไป เบื้องหลังทั้งสองสิ่งนี้คือแนวคิดเรื่องการรักษาหน้า: การทำให้อับอายต่อหน้าสาธารณชน การเผชิญหน้า หรือความโกรธ ทำให้ผู้คน ‘เสียหน้า’ ซึ่งคนไทยพยายามหลีกเลี่ยงทั้งกับตนเองและผู้อื่น สำหรับผู้มาเยือน บทเรียนที่นำไปใช้ได้จริงคือ เมื่อเกิดปัญหา เช่น ได้อาหารผิดรายการ ล่าช้า หรือเข้าใจผิด การขึ้นเสียงหรือโมโหไม่ได้ช่วยแก้ปัญหา และจะทำให้ผู้คนไม่อยากพูดคุยหรือช่วยเหลือ การใจเย็น ยิ้ม และอธิบายปัญหาอย่างสุภาพจะได้ผลดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด การวิจารณ์ใครต่อหน้าผู้อื่น แม้แต่พนักงานที่คุณกำลังใช้บริการและจ่ายเงินให้ ก็ให้ผลย้อนกลับในทำนองเดียวกัน ความอดทนและอารมณ์ขันไม่ใช่แค่เรื่องของมารยาทบนสมุย แต่เป็นวิธีที่ทำให้เรื่องต่าง ๆ สำเร็จลุล่วงได้จริง

ไฮไลต์

• รอยยิ้มใช้แทนการทักทาย ขอโทษ และขอบคุณได้
• ‘ไม่เป็นไร’ = ช่างมันเถอะ / โอเค - ใช้กันอยู่เสมอ
• ความโกรธต่อหน้าสาธารณชนทำให้เสียหน้าและไม่ช่วยแก้ปัญหา
• ความพยายามอย่างใจเย็นและเป็นมิตรให้ผลดีกว่าการเผชิญหน้า

เคล็ดลับจากคนท้องถิ่น

• หงุดหงิดกับการบริการใช่ไหม? ยิ้ม สูดหายใจ และอธิบายอีกครั้ง - ได้ผลดีกว่าการขึ้นเสียง
• การชมบริการที่ดีต่อหน้าสาธารณชนคืออีกด้านหนึ่งของการรักษาหน้า - ชมได้อย่างเต็มที่

คำถามที่พบบ่อย

‘ไม่เป็นไร’ หมายความว่าอย่างไร?

โดยคร่าว ๆ หมายถึง ‘ช่างมันเถอะ’ หรือ ‘โอเค ไม่มีปัญหา’ เป็นวลีภาษาไทยที่ใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อปล่อยให้ปัญหาเล็ก ๆ น้อย ๆ ผ่านไป

การโมโหจนควบคุมอารมณ์ไม่ได้ในประเทศไทยแย่ขนาดนั้นจริงหรือ?

ใช่ ความโกรธต่อหน้าสาธารณชนทำให้ทุกคนเสียหน้า และมักทำให้ผู้คนไม่อยากช่วยเหลือคุณ ใจเย็นและยิ้มไว้จะได้ผลดีกว่า